ال‌نینو پایان خشکسالی نیست؛ وزارت نیرو برای سیلاب‌های احتمالی آماده می‌شود

معاون وزیر نیرو با تأکید بر اینکه وقوع ال‌نینو به معنای پایان خشکسالی در کشور نیست، بر ضرورت آمادگی برای سناریوهای مختلف بارشی، پایش مستمر هشدارهای هواشناسی و افزایش ظرفیت مهار سیلاب تأکید کرد.

حمیدرضا جانباز، معاون آب و آبفای وزارت نیرو، در کارگاه آموزشی «دورپیوندها، سامانه‌های پیش‌بینی و هشدار درباره پدیده ال‌نینو» اظهار کرد: وزارت نیرو باید بر اساس هشدارهای هواشناسی و سناریوهای پیش‌رو، آمادگی لازم را برای مدیریت شرایط مختلف ایجاد کند.

وی افزود: هشدارهای به‌موقع سازمان هواشناسی موجب هوشیاری دستگاه‌های مرتبط با مدیریت بحران شده و در این زمینه مکاتبات لازم با دستگاه‌های ذی‌ربط و استانداران انجام شده است.

جانباز با اشاره به ضرورت هماهنگی میان دستگاه‌های مختلف ادامه داد: مدیریت شرایط پیش‌رو نیازمند همکاری بین‌بخشی میان وزارت نیرو، وزارت جهاد کشاورزی، وزارت راه و شهرسازی و سایر دستگاه‌های مرتبط است و در صورت نیاز باید اقداماتی مانند لایروبی مسیرهای رودخانه‌ها انجام شود.

مدیریت بارش‌ها بر اساس سناریوهای مختلف

معاون وزیر نیرو با اشاره به پدیده ال‌نینو گفت: باید این پدیده را به عنوان یک رویداد پیش‌رو در نظر گرفت و متناسب با شرایط، شیوه مدیریت را تنظیم کرد.

وی افزود: بر اساس پیش‌بینی‌های سازمان هواشناسی، سناریوهای مختلف از جمله سناریوهای خوش‌بینانه و بدبینانه در نظر گرفته می‌شود و اقدامات لازم متناسب با هر یک از این سناریوها انجام خواهد شد.

جانباز اطلاع‌رسانی عمومی و هماهنگی بین‌بخشی را یکی از اقدامات ضروری دانست و گفت: نشست‌های استانی باید با حضور دستگاه‌های مرتبط برگزار شود تا آمادگی لازم برای مواجهه با شرایط احتمالی ایجاد شود.

وی همچنین بر پایش مستمر هشدارهای سازمان هواشناسی تأکید کرد و افزود: سازمان هواشناسی نسبت به گذشته از دقت بیشتری برخوردار شده و هشدارهای آن باید مبنای تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی دستگاه‌های مسئول قرار گیرد.

آمادگی برای بدترین سناریوی سیلاب

معاون آب و آبفای وزارت نیرو با تأکید بر ضرورت آمادگی برای سناریوهای شدید بارشی گفت: باید افزایش ظرفیت تنظیم آب و رفع موانع مسیرها برای مهار سیلاب‌های احتمالی مورد توجه قرار گیرد.

جانباز افزود: پس از سیلاب‌های سال ۱۳۹۸، شناسایی بازه‌های پرخطر رودخانه‌ها و رفع انسدادها در بسیاری از مناطق به‌صورت مستمر انجام شده است، اما لازم است این اقدامات با حساسیت بیشتری دنبال شود.

وی همچنین بر شناسایی سازه‌های مزاحم در مسیر رودخانه‌ها و پیگیری این موضوع از سوی مدیران بحران و شرکت مدیریت منابع آب تأکید کرد.

بارش‌ها می‌تواند فرصتی برای آبگیری سدها باشد

جانباز با اشاره به وضعیت مخازن سدها گفت: بخش قابل توجهی از بارش‌های احتمالی در مناطقی مانند زاگرس و حوضه‌های کارون و کرخه رخ خواهد داد که سدهای بزرگی در آن‌ها قرار دارد.

وی ادامه داد: با توجه به اینکه در انتهای سال آبی قرار داریم و حجم ذخیره آب سدها در حداقل خود قرار گرفته است، بارش‌ها می‌تواند فرصتی برای آبگیری سدها و تأمین نیازهای پایین‌دست، شرب و کشاورزی باشد.

معاون وزیر نیرو همچنین استفاده از ظرفیت برق‌آبی سدها را از دیگر مواردی دانست که با توجه به شرایط پیش‌رو باید مورد توجه قرار گیرد.

وی تأکید کرد: ال‌نینو به معنای پایان خشکسالی‌ها در کشور نیست و باید با پیش‌بینی دقیق و مدیریت صحیح، برای سیلاب‌های احتمالی و سایر پیامدهای این پدیده آماده بود.

افزایش احتمال سیلاب‌های شدید در سال‌های ال‌نینو

در ادامه این نشست، داوود کامگار، مدیرعامل شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران، تغییرات اقلیمی را یکی از عوامل مهم اثرگذار بر آینده منابع آب کشور دانست و گفت: بررسی دقیق پدیده‌هایی مانند ال‌نینو می‌تواند به برنامه‌ریزی برای سازگاری با شرایط اقلیمی و کاهش پیامدهای آن کمک کند.

وی افزود: بخش قابل توجهی از زیرساخت‌ها و جمعیت کشور در پایین‌دست رودخانه‌ها و مخازن قرار دارند و تغییرات سامانه‌های جوی می‌تواند بر مدیریت مخازن، تولید انرژی و شرایط مناطق پیرامونی اثر بگذارد.

کامگار ادامه داد: شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران تلاش می‌کند مدیریت مخازن سدها را از رویکرد صرفاً سازه‌ای به رویکردی پیش‌بینانه و داده‌محور ارتقا دهد و در این زمینه از سامانه‌های پیش‌بینی و همکاری سازمان هواشناسی استفاده می‌شود.

مدیرعامل شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران با اشاره به نتایج پژوهش‌های این شرکت گفت: بر اساس این مطالعات، در سال‌های ال‌نینو احتمال وقوع سیلاب‌های شدید در بخش قابل توجهی از کشور افزایش می‌یابد.

وی افزود: از میان ۱۰ سیلاب عمده ثبت‌شده در ساختار سطح، هفت مورد در سال‌هایی رخ داده که شرایط ال‌نینو برقرار بوده است. همچنین ۲۹ درصد این رخدادها در فروردین و ۲۱ درصد در آذرماه ثبت شده است.

کامگار با اشاره به پیچیده‌تر شدن رفتار رودخانه‌ها در نتیجه تغییرات اقلیمی اظهار کرد: افزایش بارش‌های حدی، تغییر زمان‌بندی و الگوی بارش‌ها و افزایش عدم قطعیت در پیش‌بینی‌ها، مدیریت منابع آب و بهره‌برداری از مخازن را با چالش‌های جدیدی روبه‌رو کرده است.

وی تأکید کرد: شناخت دقیق پیامدهای ال‌نینو و آثار آن بر منابع آب و مصرف برق، برای حفاظت از مناطق پایین‌دست، تأمین آب و افزایش بهره‌وری تولید انرژی اهمیت دارد.

کامگار برگزاری این نشست تخصصی را فرصتی برای تبادل تجربه میان متخصصان هواشناسی، مهندسی رودخانه، مدیریت بحران و بهره‌برداری از مخازن دانست و ابراز امیدواری کرد نتایج آن به ارتقای مدل‌های پیش‌بینی و تدوین سناریوهای عملیاتی برای مدیریت سدهای بزرگ کشور منجر شود.