از پهلوانی جهانپهلوان تا دغدغههای کشتی فارس؛ سه نسل از کشتیگیران درباره ورزشی که هنوز بوی مرام میدهد
روز ملی کشتی؛ میراث تختی روی دوش نسل امروز
Admin 6
علی جمشیدپور - «خبرجنوب»/ پنجم شهریور در تقویم ورزش ایران فقط یک تاریخ نیست؛ روزی است که نام غلامرضا تختی، جهانپهلوانی که نامش با کشتی، اخلاق و پهلوانی گره خورده، بیش از همیشه شنیده میشود. زادروز تختی به عنوان «روز ملی کشتی» نامگذاری شده تا یادمان باشد کشتی در ایران تنها یک رشته ورزشی نیست؛ بخشی از فرهنگ و هویت این سرزمین است.
تختی قهرمان المپیک و جهان شد، اما چیزی که او را ماندگار کرد، مدالهایش نبود. آنچه از تختی در ذهن مردم باقی مانده، جوانمردی، مردمداری، تواضع و احترام به انسانهاست. شاید به همین دلیل است که بعد از گذشت سالها، وقتی از کشتی حرف میزنیم، نام تختی هنوز در کنار واژه «پهلوان» قرار میگیرد.
کشتی فارس نیز سالهاست بخشی از این مسیر را طی کرده است؛ از سالنهای قدیمی شیراز تا شهرستانهایی که هر کدام سهمی در معرفی قهرمانان این رشته داشتهاند. نسلهای مختلف آمدهاند، روی تشک رفتهاند، قهرمان شدهاند و کنار رفتهاند، اما یک حلقه همچنان میان گذشته و امروز کشتی فارس باقی مانده است؛ پیشکسوتانی که خاطرات و تجربه سالها فعالیت در این رشته را با خود دارند.
به مناسبت روز ملی کشتی، سراغ سه چهره از کشتی فارس رفتیم؛ فریبرز منوچهری از پیشکسوتان کشتی، کیخسرو فرخیان پیشکسوت بازنشسته اداره ورزش استان و رئیس کمیته پیشکسوتان کشتی فارس و ساسان خوبیاری رئیس هیأت کشتی استان فارس؛ سه نگاه متفاوت به گذشته، امروز و آینده کشتی.
فریبرز منوچهری: کشتی بدون پهلوانی، فقط یک مبارزه است
اگر بخواهید تختی را در یک جمله برای نسل امروز معرفی کنید، چه میگویید؟
تختی فقط یک کشتیگیر نبود؛ او یک الگو بود. شاید خیلیها مدالهایش را به خاطر داشته باشند، اما مردم بیشتر از مدالها، رفتار و منش او را به یاد دارند. تختی نشان داد که میشود قهرمان بود، اما مغرور نشد و میشود در میدان مبارزه محکم بود، اما بیرون از میدان برای مردم و حتی رقیب خود احترام قائل شد. همین ویژگی باعث شده نام او بعد از سالها همچنان زنده بماند.
امروز که کشتی حرفهایتر و علمیتر شده، آیا پهلوانی همچنان جایگاه گذشته را دارد؟
باید داشته باشد. پیشرفت علمی کشتی اتفاق بسیار خوبی است. امروز بدنسازی، تغذیه، علم تمرین و مسائل فنی نسبت به گذشته تغییرات زیادی کرده، اما نباید در این مسیر اصل کشتی را فراموش کنیم. کشتی از ابتدا با جوانمردی و اخلاق شناخته شده است. اگر این بخش از کشتی حذف شود، شاید یک ورزش حرفهای داشته باشیم، اما چیزی از روح کشتی باقی نمیماند.
نگاه شما به نسل جدید کشتیگیران چیست؟
نسل جدید استعداد و انگیزه زیادی دارد. جوانان امروز امکانات و دسترسی بیشتری نسبت به گذشته دارند و اگر درست هدایت شوند، میتوانند افتخارات بزرگی برای استان و کشور به دست بیاورند. اما باید از همان ابتدا به آنها یاد بدهیم که قهرمانی فقط مدال گرفتن نیست. احترام به مربی، پیشکسوت، خانواده و رقیب باید از روز اول ورود به سالن کشتی آموزش داده شود.
اگر بخواهید یک توصیه به مسئولان کشتی فارس داشته باشید، چه میگویید؟
به شهرستانها بیشتر توجه کنند و از ظرفیت پیشکسوتان استفاده شود. در بسیاری از شهرستانها استعدادهای خوبی داریم که شاید به دلیل کمبود امکانات یا مربی مناسب دیده نمیشوند. پیشکسوتان نیز تجربهای دارند که میتواند به مدیریت امروز کمک کند و نباید این تجربهها کنار گذاشته شود.
کیخسرو فرخیان: پیشکسوتان شناسنامه زنده کشتی هستند
روز ملی کشتی برای شما چه معنایی دارد؟
برای من روز ملی کشتی، روز احترام به همه کسانی است که برای این رشته زحمت کشیدهاند؛ از قهرمان و مربی گرفته تا داور، مدیر، خانواده ورزشکار و پیشکسوت. وقتی نام تختی را میآوریم، در واقع درباره یک فرهنگ صحبت میکنیم؛ فرهنگی که میگوید قهرمان شدن مهم است، اما چگونه قهرمان بودن مهمتر است.
شما سالها در اداره ورزش استان فعالیت کردهاید و امروز مسئولیت کمیته پیشکسوتان را بر عهده دارید. جایگاه پیشکسوتان در کشتی امروز چگونه است؟
پیشکسوتان سرمایههای کشتی هستند. این افراد سالها تجربه کسب کردهاند، روزهای سخت کشتی را دیدهاند، قهرمانیها و شکستها را تجربه کردهاند و با مشکلات این رشته از نزدیک آشنا هستند. بنابراین ارتباط پیشکسوتان با کشتی نباید فقط به مراسم تجلیل محدود شود. پیشکسوت باید در جریان امور باشد و از تجربه او در تصمیمگیریها استفاده شود.
کمیته پیشکسوتان چه نقشی میتواند داشته باشد؟
مهمترین وظیفه ما ایجاد ارتباط میان نسلهاست. نسل جوان باید بداند چه کسانی قبل از او برای کشتی زحمت کشیدهاند و چه مسیری طی شده تا امروز به این نقطه برسیم. از طرف دیگر، ما هم باید شرایط امروز را درک کنیم. نمیشود با نگاه چند دهه قبل برای کشتی امروز تصمیم گرفت. تجربه گذشته باید در کنار دانش امروز قرار بگیرد.
کشتی فارس را در مسیر آینده چگونه ارزیابی میکنید؟
فارس از نظر نیروی انسانی و استعداد کمبودی ندارد. در شهرستانها ظرفیتهای زیادی داریم و در ردههای پایه نیز استعدادهای خوبی دیده میشوند. مسئله مهم این است که این استعدادها را حفظ کنیم و برای آنها برنامه داشته باشیم. استعدادیابی باید مستمر باشد و یک برنامه کوتاهمدت به تنهایی نمیتواند نتیجه بدهد.
مهمترین مطالبه شما چیست؟
توجه به سرمایه انسانی و ایجاد یک ساختار منسجم. وقتی قهرمان، مربی، داور، پیشکسوت و مدیر در کنار هم کار کنند، نتیجه آن رشد کشتی خواهد بود. باید کاری کنیم که کودک امروز که وارد سالن کشتی میشود، چند سال بعد مسیر مشخصی برای ادامه فعالیت داشته باشد.
ساسان خوبیاری: آینده کشتی فارس را باید از پایه ساخت
روز ملی کشتی برای رئیس هیأت استان چه پیامی دارد؟
روز ملی کشتی فرصتی است تا به گذشته و آینده این رشته همزمان نگاه کنیم. وقتی نام تختی مطرح میشود، فقط درباره یک قهرمان صحبت نمیکنیم؛ درباره یک فرهنگ و یک منش صحبت میکنیم. وظیفه ما این است که این میراث را به نسل جدید منتقل کنیم و در کنار آن، کشتی را با نیازهای روز ورزش کشور هماهنگ کنیم.
کشتی فارس امروز چه ظرفیتی دارد؟
فارس یکی از استانهای مستعد کشتی کشور است. در نقاط مختلف استان استعدادهای بسیار خوبی داریم و نمونههای موفقی هم در سالهای اخیر داشتهایم. اعتقاد ما این است که ظرفیت کشتی فارس بسیار بیشتر از چیزی است که امروز در سطح ملی دیده میشود. برای رسیدن به این ظرفیت باید روی ردههای پایه، شهرستانها و مربیان سرمایهگذاری کنیم.
چرا شهرستانها برای هیأت استان اهمیت دارند؟
کشتی فقط در مرکز استان ساخته نمیشود. بخش مهمی از استعدادها در شهرستانها هستند. داراب، فسا، آباده و دیگر شهرستانهای استان هر کدام ظرفیتهای خودشان را دارند. اگر بتوانیم این ظرفیتها را شناسایی و سازماندهی کنیم، زنجیره کشتی فارس کاملتر خواهد شد. هدف ما این است که کشتی در همه نقاط استان جریان داشته باشد.
نقش پیشکسوتان در برنامههای هیأت چیست؟
پیشکسوتان برای ما جایگاه ویژهای دارند. آنها بخشی از تاریخ کشتی فارس هستند و نمیتوان از این تاریخ عبور کرد. خوشبختانه ارتباط خوبی با پیشکسوتان داریم و معتقدیم تجربه آنها باید در کنار دانش و روشهای جدید مورد استفاده قرار بگیرد. امروز کشتی به دانش روز نیاز دارد، اما تجربه پیشکسوتان نیز سرمایهای نیست که بتوان از آن چشم پوشید.
اولویت اصلی هیأت کشتی فارس برای سالهای آینده چیست؟
توسعه ردههای پایه، استعدادیابی، تقویت شهرستانها، حمایت از مربیان و ایجاد فضای مناسب برای فعالیت قهرمانان. ما باید زنجیرهای ایجاد کنیم که از کشف استعداد شروع شود و تا قهرمانی کشور و حضور در تیم ملی ادامه پیدا کند. در کنار همه اینها، اخلاق و منش پهلوانی نیز باید جزو برنامههای اصلی ما باشد.
در روز ملی کشتی چه حرفی برای جوانان کشتیگیر فارس دارید؟
به جوانان میگویم عجله نکنند. قهرمانی یک مسیر است و با تلاش، صبر و استمرار به دست میآید. از پیشکسوتان یاد بگیرند، به مربیان خود احترام بگذارند و بدانند شکست هم بخشی از مسیر قهرمانی است. اگر قرار است کشتیگیر بزرگی شوند، در کنار فن و آمادگی جسمانی باید شخصیت بزرگی هم داشته باشند.
تختی؛ نامی که هنوز روی تشک زنده است
روز ملی کشتی شاید بیش از هر چیز بهانهای باشد برای اینکه یک بار دیگر درباره مفهوم پهلوانی فکر کنیم؛ اینکه چرا نام تختی پس از گذشت دههها همچنان زنده است و چرا نسلهای مختلف کشتیگیران خود را با او مقایسه میکنند.
پاسخ شاید ساده باشد؛ تختی قهرمانی بود که مردم، انسان بودنش را پیش از مدالهایش دیدند. کشتی فارس برای ساختن آینده نیز بیش از هر چیز به همین پیوند نیاز دارد؛ پیوند تجربه و دانش، پیشکسوت و جوان، شهرستان و مرکز استان و البته قهرمانی و اخلاق.
تشک کشتی برای یک ورزشکار محل مبارزه است، اما برای یک پهلوان، محل آزمون شخصیت نیز هست. شاید بزرگترین درس تختی برای نسل امروز همین باشد؛ اینکه میتوان برای پیروزی جنگید، اما برای شکست دادن انسان مقابلت زندگی نکرد.
پنجم شهریور، روز ملی کشتی، روز همه کسانی است که این ورزش را دوست دارند؛ از پیشکسوتی که خاطرات سالهای دور را در سینه دارد تا نوجوانی که امروز نخستین قدمهایش را روی تشک میگذارد.
