آش دنگو؛ طعم گرم پاییز در سفره سنتی مردم کهگیلویه و بویراحمد
ادمین ۵
خبرجنوب- آش دنگو، یکی از غذاهای سنتی و محلی استان کهگیلویه و بویراحمد، با ترکیبی از گندم و حبوبات، جایگاه ویژه‌ای در سفره مردم مناطق زاگرس‌نشین دارد. این غذای مقوی و گرم که با روش‌های متفاوتی در خانواده‌های محلی تهیه می‌شود، در روزهای سرد پاییز و زمستان، انتخابی مناسب برای علاقه‌مندان به خوراک‌های بومی و سنتی است.
با فرارسیدن فصل پاییز و خنک شدن هوا، غذاهای گرم و سنتی بار دیگر جایگاه ویژه‌ای در سفره خانواده‌ها پیدا می‌کنند. در استان کهگیلویه و بویراحمد نیز آش دنگو از جمله خوراک‌های محلی است که با مواد اولیه ساده و در دسترس تهیه می‌شود و بخشی از فرهنگ غذایی مردم این منطقه به شمار می‌رود.
دنگو، غذایی بر پایه گندم و حبوبات است که در دستورهای مختلف آن از موادی مانند نخود، عدس، ماش و لوبیا استفاده می‌شود. در برخی شیوه‌های پخت محلی نیز گیاهان کوهی خوراکی، از جمله لیزک یا بن‌سرخ، به غذا افزوده می‌شوند تا عطر و طعم ویژه‌ای به آن ببخشند.
غذایی ساده با ریشه در فرهنگ بومی زاگرس
آش دنگو را می‌توان نمونه‌ای از آشپزی سنتی در مناطق زاگرس‌نشین دانست؛ شیوه‌ای از پخت که بر استفاده از محصولات کشاورزی، غلات و حبوبات تکیه دارد. این مواد غذایی به دلیل قابلیت نگهداری و ارزش غذایی، در آشپزی سنتی مناطق روستایی و عشایری اهمیت داشته‌اند.
البته دستور تهیه دنگو در همه مناطق و خانواده‌ها یکسان نیست و نوع حبوبات، سبزی‌های مورد استفاده و چاشنی‌ها ممکن است با توجه به رسم محلی تغییر کند.
مواد اولیه آش دنگو چیست؟
برای تهیه این غذای محلی معمولاً از گندم پوست‌کنده، نخود، عدس، ماش، لوبیا، پیاز، زردچوبه، فلفل و نمک استفاده می‌شود. در برخی دستورها نیز سبزی‌های کوهی خوراکی به ترکیب مواد افزوده می‌شوند.
گندم و حبوبات، پایه اصلی این غذا را تشکیل می‌دهند و پخت آرام و طولانی آن‌ها موجب نرم شدن دانه‌ها و ایجاد بافتی غلیظ و لعاب‌دار می‌شود.
طرز تهیه آش دنگو در خانه
برای پخت دنگو، ابتدا نخود و لوبیا را از چند ساعت قبل در آب خیس می‌کنند. گندم پوست‌کنده نیز پس از شست‌وشو و خیساندن، در قابلمه‌ای بزرگ همراه با آب روی حرارت قرار می‌گیرد تا به‌تدریج نرم شود.
پس از آغاز پخت گندم، نخود و سپس سایر حبوبات، با توجه به مدت زمان لازم برای پخت هرکدام، به قابلمه افزوده می‌شوند. در ادامه، پیازداغ، زردچوبه و ادویه‌های مورد علاقه به ترکیب اضافه می‌شوند و آش با حرارت ملایم می‌پزد تا مواد کاملاً نرم شوند و غذا به غلظت مناسب برسد.
در صورت استفاده از سبزی محلی، باید از خوراکی بودن و شناسایی صحیح آن اطمینان داشت. در پایان نیز آش به‌صورت داغ سرو می‌شود.
ارزش غذایی آش دنگو
ترکیب غلات و حبوبات در آش دنگو، این غذا را به منبعی از کربوهیدرات، فیبر و پروتئین گیاهی تبدیل می‌کند. همچنین حبوبات و گندم حاوی مواد معدنی و دیگر ترکیبات مغذی هستند که می‌توانند در چارچوب یک رژیم غذایی متنوع، به تأمین نیازهای بدن کمک کنند.
از سوی دیگر، امکان تغییر ترکیب مواد اولیه و استفاده از محصولات محلی، تهیه این غذا را متناسب با ذائقه و امکانات هر خانواده فراهم می‌کند.
