سپیدترین لباس انسانیت، بر تن پرستار

مرجان دهقانی -«خبرجنوب»/ پرستاری فقط مراقبت از بیمار نیست مسئولیتی سنگین است که با سلامت انسان‌ها، ساعت‌های طولانی کار، فشارهای روحی و جسمی و گاهی دورماندن از خانواده گره خورده است. در چنین شرایطی، آنچه پرستاران در روز خود از مسئولان می‌خواهند، فراتر از تقدیر و برگزاری مراسم است از تأمین نیروی انسانی متناسب با تعداد بیماران و بهبود شرایط کاری گرفته تا اصلاح وضعیت پرداخت‌ها، امنیت شغلی و توجه به فرسودگی ناشی از این حرفه.

همزمان با روز پرستار، گفت‌وگو با شماری از فعالان حوزه پرستاری در شیراز نشان می‌دهد مطالبات این قشر، هم به تصمیم‌های کلان درباره حقوق و شرایط استخدامی مربوط است و هم به آنچه در بخش‌های بیمارستانی می‌گذرد جایی که پرستاران باید در کنار مسئولیت مراقبت از بیماران، فشار کاری و دشواری‌های محیط کار را نیز مدیریت کنند.

حقوق و امنیت شغلی؛ مطالباتی فراتر از بیمارستان

مدیر پرستاری دانشگاه علوم پزشکی شیراز، با تأکید بر ضرورت شنیده‌شدن صدای پرستاران، معتقد است تعامل مستقیم مدیران با کارکنان می‌تواند در شناسایی و پیگیری مشکلات نقش مؤثری داشته باشد.

جمشیدی با اشاره به اینکه بخشی از مسائل پرستاران ممکن است در سطح بیمارستان قابل پیگیری و حل باشد، بر ضرورت پاسخ‌گویی مدیران به پرسش‌ها و دغدغه‌های کارکنان تأکید می‌کند. به گفته او حتی در مواردی که رسیدگی به یک مطالبه زمان‌بر است اطلاع‌رسانی درباره اقدامات انجام‌شده و روند پیگیری می‌تواند به روشن‌شدن وضعیت برای کارکنان کمک کند.

او همچنین تقویت ارتباط میان مدیران و پرستاران و فراهم‌کردن فضایی برای گفت‌وگو و تصمیم‌گیری با حضور نمایندگان این گروه را ضروری می‌داند هرچند به گفته او، تعامل مدیران بیمارستان‌ها با پرستاران نسبت به گذشته بهتر شده اما همچنان باید تقویت شود.

با این حال از نگاه مدیر پرستاری دانشگاه علوم پزشکی شیراز، مهم‌ترین مطالبات پرستاران تنها به مدیریت بیمارستان‌ها محدود نمی‌شود و بخشی از آن باید در سطح ملی پیگیری شود.

جمشیدی افزایش پایه حقوق و اصلاح احکام حقوقی پرستاران را از جمله مطالبات مهم این گروه عنوان می‌کند و بر ضرورت تصویب لوایح حمایتی برای تثبیت امنیت شغلی و کمک به حفظ و نگهداشت نیروهای پرستاری در بیمارستان‌ها تأکید دارد.

کمبود نیرو و فرسودگی شغلی؛ دغدغه پرستاران

محبوبه چراغی‌پور، سرپرستار نمونه کشوری بیمارستان نمازی نیز تأمین نیروی انسانی متناسب با تعداد بیماران را یکی از مهم‌ترین مطالبات جامعه پرستاری می‌داندمطالبه‌ای که با بهبود شرایط کاری و توجه به سختی و فرسودگی شغلی ارتباط مستقیم دارد.

او معتقد است حقوق و تعرفه خدمات پرستاری نیز باید متناسب با حجم کار و مسئولیت‌های این حرفه بازنگری شود و افزایش یابد.

چراغی‌پور همچنین توجه جدی‌تر به امکان بازنشستگی زودتر از موعد را از دیگر خواسته‌های پرستاران می‌داند و بر ضرورت توجه ویژه به بانوان، با توجه به سختی کار پرستاری، تأکید می‌کند.

این سرپرستار که عنوانی در سطح کشوری کسب کرده است، درباره ویژگی‌هایی که به اعتقاد او در حرفه پرستاری اهمیت دارند، می‌گوید دانش و مهارت حرفه‌ای ضروری است اما تعهد، صبوری و احترام به بیمار و همکاران نیز به همان اندازه اهمیت دارد.

او تلاش برای رعایت این اصول و ارائه مراقبت بهتر به بیماران را بخشی از مسئولیت حرفه‌ای خود می‌داند و انتخاب‌شدن در سطح کشوری را بیش از آنکه یک عنوان و افتخار بداند مسئولیتی بیشتر برای ادامه مسیر حرفه‌ای خود توصیف می‌کند.

اورژانس زیر فشار؛ ضرورت حمایت از پرستاران

آمنه سلیمانی جعفربیگلو، پرستار اورژانس بیمارستان کوثر از زاویه دیگری به مطالبات این گروه نگاه می‌کند او از فشار کاری و تنش‌های محیط اورژانس می‌گوید بخشی که  شلوغی زیاد و شرایط غیرقابل پیش‌بینی کار در آن را دشوار می‌کند.

او با اشاره به اینکه گاهی تعداد بیماران حاضر در اورژانس به بیش از ۳۰ نفر می‌رسد بر اهمیت همکاری و حمایت متقابل میان پرستاران تأکید می‌کند.  

از نگاه این پرستار، همراهی مدیران و سرپرستاران با کارکنان و توجه به خستگی و فشارهای کاری آنان می‌تواند در بهبود شرایط محیط کار مؤثر باشد. او معتقد است مدیران باید متناسب با وضعیت هر بخش، با پرستاران گفت‌وگو کنند و از مسائل و مشکلات آنان آگاه شوند.

سلیمانی جعفربیگلو همچنین پیشنهاد می‌کند فرصتی برای گفت‌وگوی صمیمانه میان اعضای گروه پرستاری فراهم شود فضایی که کارکنان بتوانند در آرامش بیشتری درباره مسائل کاری خود صحبت کنند و ارتباط میان همکاران تقویت شود.

او با وجود دشواری‌های کار در اورژانس، از علاقه خود به حرفه پرستاری و اهمیت وجدان کاری می‌گوید گاهی به دلیل شلوغی بخش، زمان بیشتری در بیمارستان می‌ماند تا رسیدگی به بیماران به‌درستی انجام شود.

درآمد پرستاران و هزینه‌های زندگی

لیلا رفیعی، کارشناس ارشد سلامت جامعه که از سال ۱۳۸۸ در بیمارستان کوثر مشغول به کار است، به یکی دیگر از مطالبات اصلی پرستاران، یعنی وضعیت درآمدی، اشاره می‌کند.

او معتقد است با توجه به مسئولیت و حجم کار پرستاران، لازم است توجه بیشتری به وضعیت پرداخت‌ها صورت گیرد. به گفته رفیعی، بهبود درآمد می‌تواند به افزایش انگیزه کاری پرستاران کمک کند.

این پرستار، دشواری‌های معیشتی را مسئله‌ای می‌داند که بر زندگی خانوادگی کارکنان نیز اثر می‌گذارد چراکه پرستاران بخش زیادی از زمان خود را در بیمارستان می‌گذرانند و در کنار مسئولیت حرفه‌ای باید پاسخ‌گوی نیازهای خانواده خود نیز باشند.

از نگاه او بهبود وضعیت پرداخت‌ها می‌تواند به پرستاران کمک کند تا در کنار انجام مسئولیت‌های شغلی، برای تأمین نیازهای زندگی و خانواده خود نیز شرایط مناسب‌تری داشته باشند.

توجه به تعرفه‌های پرستاری و مطالبات بیمه‌ای در بخش خصوصی

ملیحه کمالی، مدیر پرستاری و مامایی بیمارستان فوق‌تخصصی مرکزی شیراز MRI، با تأکید بر ضرورت حمایت از کادر پرستاری در بخش خصوصی، پیگیری تعرفه‌های پرستاری، رسیدگی به مطالبات بیمه‌ای و حمایت از اجرای استانداردهای مراقبتی را از جمله مطالبات این حوزه عنوان می‌کند.

به گفته او یکی از موضوعات مهم در حوزه پرستاری، پیگیری تعرفه‌های خدمات پرستاری و توجه به مطالبات مرتبط با پوشش‌های بیمه‌ای است موضوعی که در کنار مسئولیت‌های حرفه‌ای پرستاران می‌تواند در شرایط کاری و نحوه ارائه خدمات مراقبتی در مراکز درمانی اثرگذار باشد.

کمالی همچنین بر ضرورت حمایت از اجرای استانداردهای مراقبتی در بخش خصوصی تأکید دارد. پرستاران در فرایند مراقبت از بیماران، مسئولیت‌های تخصصی و مستمری بر عهده دارند و اجرای استانداردهای مراقبتی مستلزم توجه به الزامات حرفه‌ای و فراهم‌بودن شرایط لازم برای ارائه خدمات باکیفیت است. از این رو، حمایت از مراکز درمانی و کادر پرستاری برای اجرای این استانداردها، در کنار پیگیری مسائل تعرفه‌ای و بیمه‌ای، از موضوعات مورد توجه در این حوزه به شمار می‌رود.

از نگاه مدیر پرستاری و مامایی بیمارستان فوق‌تخصصی مرکزی شیراز MRI، رسیدگی به این مطالبات می‌تواند زمینه توجه بیشتر به جایگاه حرفه‌ای پرستاران در بخش خصوصی را فراهم می کند.

از تأکید بر مطالبات تا اقدام عملی

در همین ارتباط، امین نیاکان، معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی شیراز، همزمان با آغاز هفته پرستار در نامه‌ای به رؤسا و مدیران بیمارستان‌های زیرمجموعه دانشگاه، بر ضرورت شنیدن مستقیم دغدغه‌های پرستاران و حضور میدانی مدیران در بخش‌های بیمارستانی تأکیدکرد.

او همچنین پیشنهاد داد بیمارستان‌ها در هفته پرستار دست‌کم یک مسئله یا نیاز قابل حل کارکنان پرستاری را شناسایی کنند و برای رفع آن برنامه‌ریزی داشته باشند.

این تأکید در شرایطی مطرح می‌شود که مطالبات بیان‌شده از سوی پرستاران، از مسائل قابل پیگیری در محیط بیمارستان تا موضوعاتی مانند حقوق، تعرفه خدمات، امنیت شغلی و تأمین نیروی انسانی را در بر می‌گیرد موضوعاتی که رسیدگی به آن‌ها به تصمیم‌گیری در سطوح مختلف مدیریتی نیاز دارد.

روز پرستار فرصتی برای قدردانی از تلاش‌های این گروه است، اما آنچه در کنار تقدیر اهمیت دارد توجه به مطالباتی است که پرستاران از محیط کار و زندگی خود مطرح می‌کنند. شنیدن این مطالبات، اطلاع‌رسانی درباره روند پیگیری آن‌ها و تبدیل وعده‌ها به اقدامات مشخص می‌تواند گامی در جهت بهبود شرایط کاری و حمایت از نیروی انسانی نظام سلامت باشد.