سعدیه و حافظیه هیئت‌امنایی می‌شوند؛ مالکیت با دولت می‌ماند

هما حاصلی_«خبرجنوب»/ علی دارابی، قائم‌مقام وزیر و معاون میراث‌فرهنگی کشور در جریان سفر به استان فارس در جمع خبرنگاران حضور و به سؤالات آنها پاسخ داد.

قائم‌مقام وزیر میراث‌فرهنگی در پاسخ به خبرنگار «خبرجنوب» در خصوص تأمین منابع مالی و حمایت از روند مرمت بناهای آسیب‌دیده در جنگ و حفاظت از سایت‌های میراث جهانی گفت: در شرایطی که حدود ۱۴۹ اثر تاریخی و فرهنگی کشور بین ۱۰ تا ۹۰ درصد خسارت دیده‌اند و میزان خسارت بیش از ۱۰ همت برآورد شده و دولت در شرایط بحران اقتصادی کنونی ناشی از جنگ ویرانگر با محدودیت منابع روبه‌رو است، یکی از گزینه‌هایی مطرح‌شده کمک‌های مردمی و ایرانیان خارج از کشور است.

دارابی با اشاره به ظرفیت «انجمن خیرین میراث فرهنگی» گفت: ما در حال حاضر تشکیلاتی تحت عنوان انجمن خیرین میراث فرهنگی داریم که حدود دو تا سه سال پیش تشکیل شد و مجوز آن نیز از وزارت کشور اخذ شده است. این انجمن می‌تواند کمک‌های داخلی و همچنین ایرانیان خارج از کشور را برای حوزه میراث فرهنگی جمع‌آوری کند.

وی افزود: این انجمن اکنون به‌عنوان یک ظرفیت مشخص و تعریف‌شده در حوزه تأمین منابع برای میراث فرهنگی فعال است. همچنین در پی آسیب‌های ناشی از جنگ، برخی افراد و اشخاص با ما تماس گرفته‌اند و آمادگی خود را برای کمک به جبران خسارت‌های وارده به بناها و آثار تاریخی اعلام کرده‌اند.

قائم‌مقام وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ادامه داد: در حال حاضر، سازوکار رسمی ما برای جمع‌آوری و هدایت این کمک‌ها، همین انجمن خیرین میراث فرهنگی است. تاکنون نیز از محل منابع خیرین میراث فرهنگی، به پنج یا شش استان کمک‌هایی برای انجام اقدامات مورد نیاز اختصاص داده‌ایم و امیدواریم این ظرفیت در آینده توسعه بیشتری پیدا کند.

دارابی درباره پیشنهادهایی برای راه‌اندازی کارزار عمومی یا ایجاد صندوقی ویژه برای حمایت از مرمت بناهای تاریخی آسیب‌دیده در جنگ نیز اظهار کرد: موضوع راه‌اندازی یک کارزار یا ایجاد صندوق اختصاصی نیز مطرح شده است، اما این موضوع از نظر اجرایی و حقوقی، فرایند پیچیده‌تری دارد و نیازمند اخذ مصوبات و طی مراحل قانونی است. این موضوع نیز در دستور کار ما قرار دارد و در حال بررسی و پیگیری آن هستیم.

وی تأکید کرد: هدف این است که بتوانیم از ظرفیت‌های مردمی و خیرین در کنار منابع دولتی برای مرمت و بازسازی میراث فرهنگی آسیب‌دیده استفاده کنیم و دامنه این حمایت‌ها را در استان‌های مختلف گسترش دهیم.

اداره هیئت‌امنایی سعدیه و حافظیه با حفظ مالکیت دولت

علی دارابی، قائم‌مقام و معاون وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، همچنین در پاسخ به خبرنگاران در خصوص طرح هیئت‌امنایی شدن مجموعه‌هایی مانند سعدیه و حافظیه توضیحاتی داد.

قائم‌مقام وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی درباره آغاز طرح هیئت‌امنایی شدن بناهای تاریخی کشور از مجموعه‌های سعدیه و حافظیه گفت: در بسیاری از کشورهای دنیا مثل ایتالیا، دولت نقش مجری مستقیم در اداره همه بناهای تاریخی ندارد، چرا که نه بودجه، نه توان و نه صلاحیت ذاتی برای این موضوع دارد. از این رو از ظرفیت بخش خصوصی و تعاونی‌ها و تشکل‌های تخصصی استفاده می‌کند.

دارابی با اشاره به گستردگی آثار تاریخی کشور گفت: ایران حدود ۱۴ هزار بنای تاریخی، ۲۳ هزار محوطه و تپه تاریخی و ۸۳۰ موزه دارد و طبق برنامه هفتم توسعه باید تعداد موزه‌ها به هزار موزه برسد. با توجه به محدودیت منابع و شرایط اقتصادی کشور در نتیجه جنگ ویرانگر و وضعیت نه جنگ نه صلح، تأمین تمام هزینه‌های حفاظت، احیا و بهره‌برداری از این حجم از آثار از طریق بودجه دولتی امکان‌پذیر نیست.

وی تأکید کرد: هیئت‌امنایی شدن به معنای واگذاری مالکیت بناهای تاریخی نیست. مالکیت این بناها همچنان در اختیار دولت باقی خواهد ماند، چرا که این آثار جزو نفایس ملی محسوب می‌شوند و امکان واگذاری مالکیت آنها وجود ندارد.

دارابی ادامه داد: آنچه در این طرح دنبال می‌شود، ایجاد یک نظام بهره‌برداری بر اساس استانداردها و ضوابط میراث فرهنگی است که مدیریت آن به یک هیئت متشکل از مسئولان استانی و افراد حقیقی و حقوقی صاحب‌نظر سپرده می‌شود.

وی درباره ترکیب هیئت امنای این مجموعه‌ها گفت: ریاست هیئت امنا بر عهده استاندار و نایب‌رئیس آن مدیرکل میراث فرهنگی استان خواهد بود. مدیرکل راه و شهرسازی و رئیس سازمان برنامه و بودجه استان نیز در این ترکیب حضور خواهند داشت و پنج تا هفت نفر از اشخاص حقیقی صاحب‌نظر، از جمله معماران و باستان‌شناسان، به این مجموعه اضافه می‌شوند.

معاون وزیر میراث فرهنگی با بیان اینکه اعضای حقیقی هیئت امنا باید صلاحیت حرفه‌ای لازم را داشته باشند، گفت: صلاحیت این افراد در وزارت میراث فرهنگی بررسی و تأیید خواهد شد و ضوابط و پروتکل‌های حوزه میراث فرهنگی نیز همچنان به قوت خود باقی است.

دارابی درباره چرایی آغاز اجرای این طرح از شیراز به عنوان پایلوت گفت: استاندار فارس اراده و عزم جدی برای اجرای این طرح دارد، مدیرکل میراث فرهنگی استان نیز فردی باتجربه و دانشمند است و شهردار شیراز پای کار است. بنابراین می‌توان این طرح را از شیراز آغاز کرد و در صورت موفقیت، آن را به دیگر نقاط کشور تعمیم داد.

وی در پایان با تأکید بر نقش رسانه‌ها در نظارت بر اجرای این طرح گفت: از رسانه‌ها می‌خواهیم در شکل‌گیری این جریان در کشور کمک کنند. رسانه‌ها باید چشمان بیدار این فرایند باشند و بر نحوه اجرای طرح و رعایت ضوابط میراث فرهنگی نظارت کنند.