پیشگویی انقلاب

غیاث ملک‌حسینی-«خبرجنوب»/ سال‌ها تدریس در دانشگاه شیراز و گذشته پربار و البته پر مشقت تحصیلی در ایران و دیگر کشورها آنقدر به جهان‌بینی استاد سکندر امان‌اللهی افزوده بود که وقتی در سال 1355 و در کلاس درس «مردمان و فرهنگ‌های خاورمیانه» مورد سوال دانشجویان قرار گرفت و از آینده حکومت در ایران از او پرسش شد به این واقعیت اشاره کرد که حکومت آینده ایران را روحانیون در دست خواهند داشت و مردم مسیر حکومت دینی را انتخاب خواهند کرد.

امان‌اللهی اما روزگار کودکی را با دشواری‌های بسیار از سرگذراند تا جایی که به گفته خودش در آن ایام می‌بایست مسافتی حدود 70 کیلومتر را -به صورت رفت و برگشت- پیاده طی می‌کرد تا به مدرسه برسد و مسیر کمال علمی را طی کند.

وی از دوران کوکی خود به دلیل کمبود امکانات آموزشی به عنوان «قرون وسطی» یادکرد و در تشریح مسیر رشد علمی خود گفت: شاید برای‌تان قابل باور نباشد، اما من در سال 1328 و از 12 سالگی به مدرسه رفتم و مسیر پیشرفت علمی خود را آغاز کردم.

امان‌اللهی با اشاره به اینکه بعدها طی مراوداتی که با کارکنان یک شرکت‌ آمریکایی پیدا کردم زبان انگلیسی من بسیار تقویت شد، ادامه داد: آنها در حال احداث یک پالایشگاه در نزدیکی خرم‌آباد بودند و من که با زبان انگلیسی آشنایی داشتم در آن شرکت مشغول به کار شدم.

این استاد دانشگاه شیراز در ادامه به سفر 11 روزه خود به آلمان اشاره کرد و گفت: در آن زمان بودجه کافی برای رفتن و تحصیل در آمریکا را نداشتم؛ بنابراین تصمیم گرفتم با اتوبوس به مونیخ آلمان بروم، از آنجا با قطار به ایسلند بروم و از ایسلند مسیر نیویورک آمریکا را در پیش بگیرم تا کمترین کرایه ممکن را پرداخت کنم.

وی با بیان اینکه پس از استقرار در آمریکا از دانشگاه بالتیمور فوق دیپلم و از دانشگاه مورگان لیسانس جامعه‌شناسی گرفتم؛ اظهارداشت: برای فوق لیسانس در رشته انسان‌شناسی بورس تحصیلی دانشگاه مریلند را دریافت و به عنوان دستیار استاد در آن دانشگاه نیز کار می‌کردم.

امان‌اللهی از رشته انشان‌شناسی به عنوان یکی از شکوفاترین رشته‌های جامعه‌شناسی در خارج از کشور یادکرد و ادامه داد: متأسفانه در کشور ما به این رشته توجه چندانی نمی‌شود.

وی با اشاره به اینکه در سال 1353 دکترای انسان‌شناسی خود را از دانشگاه رایس آمریکا دریافت کرده، ابرازداشت: در آن زمان دانشگاه رایس را به عنوان هاروارد جنوب می‌شناختند و پس از پایان تحصیلات در دانشگاه رایس برای تحقیقات و تهیه پایان‌نامه و تدریس مجدداً به ایران برگشتم و در دانشگاه شیراز مشغول شدم.

استاد بازنشسته بخش جامعه‌شناسی و برنامه‌ریزی اجتماعی دانشگاه شیراز در ادامه سخنان خود با اشاره به اینکه دو، سه سالی پس از این ماجرا، وقوع انقلاب را در یکی از کلاس‌ها و در پاسخ به سوال یکی از دانشجویان پیش‌بینی کردم؛ ابرازداشت: در خِلال سال‌های 1355 و 1356، درس «مردمان و فرهنگ‌های خاورمیانه» را در مقطع کارشناسی تدریس می‌کردم. در آن کلاس یکی از دانشجویان به نام سعید کیاکجوری -که بعدها عضو هیأت علمی گروه علوم اجتماعی دانشگاه پیام نور شیراز شد- پرسید که اگر حکومت در ایران تغییر کند، چه گروهی قدرت را در دست می‌گیرند و من بی‌مقدمه پاسخ دادم «روحانیون، چراکه آنها سازمان‌یافته هستند و جزء احزاب محسوب نمی‌شوند که قابل انحلال باشند».

امان‌اللهی در ادامه سخنان خود با بیان اینکه براساس یک عادت قدیمی مباحث را در کلاس‌های درس به صورت تحلیلی ارایه می‌دادم؛ اظهارداشت: متاسفانه برخی نگاه های نادرست باعث شد تا دو سال زودتر از موعد مقرر بازنشسته شوم.

وی با اشاره به اینکه در دوران تدریس و بعد از آن 27 جلد کتاب در موضوعات مختلف را به رشته تحریر درآورده یا ترجمه کرده‌است؛ گفت: یکی از کتاب‌ها «موسیقی و خنیاگری در ایران از هخامنشیان تا سقوط پهلوی» می‌باشد. علاوه براین 4 کتاب را نیز به انگلیسی نوشته‌ام که برخی از آنها در دست ترجمه می باشد.

گفتنی است از دیگر کتاب‌های پروفسور امان‌اللهی می‌توان به کتاب قوم لر (پژوهشی درباره پیوستگی قومی و پراکندگی جغرافیایی لرها در ایران)،  شناخت فرهنگ،  جایگاه موسیقی در فرهنگ لرستان، خنیاگری و خنیاگران در جوامع روستایی و عشایری ایران، سازش فرهنگی مردم کوهستان و تحولات آن و اندیشه‌های انسان‌شناسی اشاره کرد.